May
5
Polecenie
Filed Under Rozporządzenia testamentowe, Spadek, testament | Leave a Comment
1)Pojęcie:
Testator: 982
1.Nakłada obowiązek określonego zachowania lub zaniechania na:
>spadkobiercę
>zapisobiercę
2.Nie czyni nikogo wierzycielem
! nie powstaje zobowiązanie / brak jest wierzyciela /
3.Decyduje o sprawach, których w zasadzie nie można rozstrzygnąć przez powołanie spadkobiercy lub zapisobiercy:
>urządzenie pogrzebu
>postawienie nagrobka
>opieka na d określoną osobą lub zwierzętami
2)Zapisobierca obciążony poleceniem:
1.Może powstrzymać się z wykonaniem polecenia do czasu wykonania zapisu przez spadkodawcę 983
2.Gdy nie chce lub nie może być zapisobiercą 984
>polecenie powinien wykonać spadkobierca zwolniony od obowiązku dokonania zapisu
! odpowiednie stosowanie do dalszego zapisu
3)Obowiązek wynikający z polecenia:
-zachowanie się określone przez spadkodawcę 982
-wykonania obowiązku może żądać: 985
1.Każdy ze spadkobierców
2.Wykonawca testamentu
3.Organ państwowy
May
3
Zapis
Filed Under Rozporządzenia testamentowe, Spadek, testament | Leave a Comment
1)Pojęcie:
-zobowiązanie spadkobiercy do spełnienia świadczenia majątkowego na rzecz oznaczonej osoby: -968§1
między zapisobiercą a obciążonym zapisem powstaje stos. zobowiązaniowy
2)Dalszy zapis: -968§2
-obciążenie zapisem zapisobiercy
3)Cechy:
1.Może zostać ustanowiony jedynie w testamencie
2.Musi być dokonany na rzecz oznaczonej osoby
3.Świadczenie ma char. majątkowy
4)Możliwość żądania wykonania zapisu: 970
-niezwłocznie po ogłoszeniu testamentu
*odmienna wola spadkodawcy
! zapisobierca obciążony dalszym zapisem:
może powstrzymać się do chwili wykonania zapisu przez spadkobiercę
5)Zapis obciążający kilku spadkobierców:
-zapis obciążą ich w stosunku do wielkości udziałów spadkowych
*spadkodawca postanowił inaczej
! odpowiednie stosowanie do dalszego zapisu
6)Zapisobierca:- zastosowanie przepisów o powołaniu spadkobiercy, zdolności do dziedziczenia i niegodności 972
Zdolność bycia zapisobiercą:
1.Każdy podmiot prawa cywilnego:
>musi żyć lub istnieć w chwili otwarcia spadku
* nasciturus
! nie może być:
>osoba uznana za niegodną
+ możliwość odrzucenia zapisu
2.Musi być oznaczony w sposób pozwalający na zindywidualizowanie
7)Zwolnienie z obowiązku wykonania zapisu: 973
-osoba, na której został uczyniony zapis:
nie chce
nie może być spadkobiercą
! powinna wykonać dalsze zapisy
8)Zwolnienie się z obowiązku wykonania dalszego zapisu: 974
-dokonanie przeniesienia praw otrzymanych z tytułu:
1.Zapisu
2.Przelewu roszczenia o jego wykonanie
9)Zastrzeżenie warunku lub terminu: 975
Możliwość ustanowienia zapisobiercy:
-osoba zapisobiercy musi być określona w testamencie
10)Rzeczy oznaczonej co do tożsamości:
1.Bezskuteczność zapisu: 976
-nie należy do spadku w chwili jego otwarcia
-spadkodawca był zobowiązany w chwili śmierci do zbycia tej rzeczy
2.Odpowiedzialność za wady rzeczy względem zapisobiercy: 978
-tak jak darczyńca
11)Rzeczy oznaczone co do gatunku:
-obciążony powinien świadczyć rzeczy średniej jakości
12)Przedawnienie roszczenia z tytułu zapisu:
-5 lat od dnia wymagalności zapisu
Apr
9
Ustanowienie Spadkobiercy
Filed Under Rozporządzenia testamentowe, Spadek, testament | Leave a Comment
1)Swoboda testowania:
-możliwość dysponowania swoim majątkiem zgodnie ze swoją wolą, na wypadek śmierci
1.Spadkodawca może rozrządzić: 959
całym swoim majątkiem lub jego częścią
na rzecz jednej lub kilku osób
2.Osoba spadkobiercy musi być określona przez testatora:
w sposób umożliwiający jego identyfikację
3.Gwarancje:
zakaz sporządzania testamentów wspólnych
reguły wykładni testamentu
4.Ograniczenie:
przepisy prawa cywilnego
ochrona interesów osób najbliższych spadkodawcy
2)Udziały spadkowe:
-testator powinien określić ułamkowo wielkość udziałów spadkobierców
* jeśli tego nie uczynił: 960
spadkobiercy dziedziczą w częściach równych
3)Przeznaczenie dla spadkobiercy poszczególnych przedmiotów majątkowych: 961
-osoba taka jest wówczas spadkobiercą w części ułamkowej
! przedmioty wyczerpują prawie cały spadek:
osobę taką poczytuje się za powołaną do całego spadku
!!! gdy jest kilka osób:
osoby takie poczytuje się za powołane do całego spadku w częściach ułamkowych
4)Zastrzeżenie warunku lub terminu: 962
-uważane jest za nieistniejące
* jeżeli z treści testamentu wynika, że bez takiego zastrzeżenia spadkobierca nie zostałby powołany:
powołanie spadkobiercy jest nieważne
! przepisów tych nie stosuje się, gdy:
ziszczenie się lub nieziszczenie warunku
nadejście terminu nastąpiło przed otwarciem spadku
5)Podstawienie:
1.Podstawienie zwykłe: 963
-ustanowienie spadkobiercy testamentowego na wypadek, gdyby inny spadkobierca:
nie chciał
nie mógł dziedziczyć
-spadkobierca podstawiony dochodzi do dziedziczenia, jeżeli spadkobierca powołany:
odrzuci spadek
zostanie uznany za niegodnego
umrze przed otwarciem spadku
2.Podstawienie powiernicze: 964
-jest niedopuszczalne przez pr. PL
-polega na powołaniu spadkobiercy do zachowania spadku i pozostawieniu go innej osobie
-traktuje się je jako podstawienie zwykłe
* jeżeli z treści testamentu wynika, że bez takiego zastrzeżenia spadkobierca nie zostałby powołany:
powołanie spadkobiercy jest nieważne
6)Przyrost: 965
-spadkobierca powołał kilku spadkobierców, a jeden z nich:
>nie chce
>nie może dziedziczyć
-przeznaczony mu udział przypada pozostałym współspadkobiercom /także zapisy i polecenia /
*odmienna wola spadkodawcy
7)Sytuacja dziadków: 966
* Testament negatywny:
-testament, którego treść obejmuje jedynie wyłączenie spadkobiercy ustawowego od dziedziczenia
„Moją wolą jest, aby X nie dziedziczył po mnie”
* Wydziedziczenie: 1008
1)Pozbawienie prawa do zachowku: zstępnych, małżonka oraz rodziców
2)Może być dokonane wyłącznie w testamencie
3)Przyczyny:
1.uporczywe postępowanie w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społ. wbrew woli spadkodawcy
2.dopuszczenie się przez spadkobiercę umyślnego p-stwa względem:
spadkodawcy
jednej z najbliższej mu osób
3.uporczywe niedopełnianie obowiązków rodzinnych
4)Bezskuteczność wydziedziczenia:
-testator przebaczył spadkobiercy
! J. Gwiazdomorski:
-przebaczenie po sporządzeniu testamentu:
>może nastąpić tylko w drodze nowego testamentu
-możliwość częściowego wydziedziczenia
Apr
1
Świadkowie testamentu
Filed Under Spadek, testament | Leave a Comment
1)Niezdolność bezwzględna:
1.Osoby nie mające pełnej zdolności do czynności pr.
2.Osoby niewidome, głuche lub nieme
3.Osoby nie mogące czytać i pisać
4.Osoby nie władające j. polskim
5.Osoby skazane prawomocnie wyrokiem za fałszywe zeznania
OSN- może być:
-osoba nie mogąca czytać i pisać w języku w którym spadkodawca sporządził testament, jeżeli:
>może pisać i czytać w innym języku
>włada językiem, w który testament został sporządzony
2)Niezdolność względna: -957§1
1.Osoba, dla której w testamencie została przewidziana jakakolwiek korzyść
2.Małżonek
3.Krewni lub powinowaci pierwszego lub drugiego stopnia
4.osoby pozostające z nią w stos. przysposobienia
! naruszenie: nieważność tylko tych postanowień testamentu
Świadkowie kwalifikowani: 950, 951, 953
Mar
29
Odwołanie Testamentu
Filed Under Spadek, testament | Leave a Comment
1)Ogólnie:
-może być odwołany przez spadkodawcę w każdej chwili:- 943
w całości
w części
2)Sposoby: 946
1.Sporządzenie nowego:
! jeżeli spadkodawca sporządził nowy testament nie zaznaczając, że poprzedni odwołuje: 947
odwołaniu ulegają tylko te postanowienia,, których nie można pogodzić z treścią nowego testamentu
2.Zniszczenie lub pozbawienie cech ważności
-te czynności muszą być podjęte przez spadkodawcę:
osobiście
w zamiarze odwołania
3.Dokonanie zmian:
-wynika z nich wola odwołani jego postanowień
Mar
9
Testamenty Szczególne
Filed Under Spadek, testament | Leave a Comment
Testamenty szczególne:
1)Ustny:
1.Nie może być sporządzony w chwili dowolnie wybranej przez spadkodawcę
2.Musi istnieć przynajmniej jedna z okoliczności:
-obawa rychłej śmierci / OSN: sam fakt śmierci po niedługim czasie nie oznacza jej wystąpienia /
-zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe
-zachowanie zwykłej formy testamentu jest znacznie utrudnione
3.Spadkodawca oświadcza swą wolę ustnie przy obecności co najmniej 3 świadków:
-może się posłużyć innym systemem znaków: / np.: język migowy /
OSN: system znaków używany przez spadkodawcę musi być znany również świadkom
! mogą go sporządzić osoby głuche lub nieme
4.Stwierdzenie treści testamentu:- 2 przypadki:
A. spisanie oświadczenia spadkodawcy przed upływem roku od złożenia przez jednego ze świadków lub osobę trzecią:
>podanie miejsca i daty oświadczenia
>podanie miejsca i daty sporządzenia pisma
>podpis spadkodawcy i co najmniej dwóch świadków
B. zgodne zeznania świadków przed sądem w ciągu 6 m-cy od dnia otwarcia spadku:
>w wypadku nieustalenia treści testamentu w pkt. A
>sąd może poprzestać na zgodnych zeznaniach 2 świadków /trzeciego nie można lub trudno wezwać /
! po upływie w/w terminów testament jest ważny, ale bezskuteczny
2)Na statku morskim lub powietrznym / podróżny /
1.Spadkodawca oświadcza wolę ustnie dowódcy statku lub jego zastępcy w obecności 2 świadków
2.Dowódca statku lub jego zastępca:
-spisuje wolę spadkodawcy
-podaje datę spisania
-odczytuje pismo w obecności świadków
3.Podpisanie pisma przez spadkodawcę, świadków, dowódcę lub zastępcę dowódcy
-jeżeli spadkodawca pisma nie podpisał należy podać tego przyczynę
! jeżeli nie można zachować tej formy:
>można sporządzić testament ustny
-ma char. testamentu allograficznego
*mogą go sporządzić osoby głuche i nieme
3)Testament wojskowy:
-określa rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej
-może zostać sporządzony :
>w czasie wojny
>przebywania w niewoli
-martwy przepis
Mar
7
Testamenty Zwykłe
Filed Under Spadek, testament | Leave a Comment
Testamenty zwykłe:
1)Testament holograficzny / własnoręczny /: 949
1.Własnoręczne pismo:
-niemożliwość posługiwania się jakimikolwiek urządzeniami do pisania lub „cudzą ręką”
-możliwość napisania protezą lub nawet nogą, jeżeli spadkodawca był inwalidą
-nieistotne jest jakim narzędziem piszącym posługuje się spadkodawca i na jakim podłożu je utrwala:
ołówkiem lub długopisem na papierze
kredą na murze
2.Data:- też napisana ręcznie / OSN /
-pozwala ustalić:
czy testator w chwili sporządzania testamentu miał zdolność testowania
kolejność kilku sporządzonych testamentów
-brak daty /ew. data nieprawdziwa/:
powoduje nieważność testamentu
* nie wywołuje wątpliwości co do: 949§2
zdolności spadkodawcy do sporządzenia testamentu
treści testamentu
wzajemnego stosunku kilku testamentów
3.Podpis:
-powinien być umieszczony pod pismem zawierającym rozrządzenie spadkodawcy:
imię i nazwisko
nazwisko
pseudonim
! w innym miejscu: ważny tylko, gdy związek podpisu z treścią jest oczywisty / krytyczny: J.Gwiazdomorski /
! ważny jest testament sporządzony w liście do spadkobiercy,
podpisany jedynie w sposób określający stosunek rodzinny spadkodawcy do spadkobiercy
2)Notarialny: 950
-testament może być sporządzony w formie aktu notarialnego:
>odesłanie do przepisów Prawa o notariacie / 14.02.1991r. /
-daje spadkodawcy wysoki stopień bezpieczeństwa:
zgodność treści testamentu z rzeczywistą wolą
-ma moc dowodową taką, jak inne dokumenty urzędowe- 244§1 k.p.c.
3)Allograficzny / testament urzędowy / 951
1.Ustne oświadczenie woli przez spadkodawcę wobec odpowiedniej osoby urzędowej i 2 świadków:
-nie można użyć innego systemu znaków /np. język migowy/
! tego testamentu nie mogą sporządzić osoby głuche lub nieme
-osoba przyjmująca oświadczenie:
przewodniczący zarządu gminy
sekretarz gminy
kierownik USC
2.Spisanie woli testatora w protokole z podaniem daty jego sporządzenia:
-protokół może sporządzić w dowolnej formie / na maszynie, ręcznie itd. /:
świadek
specjalnie wezwany protokolant
! data nieprawdziwa lub brak daty powoduje nieważność testamentu -Skowrońska-Bocian
OSN: przerobienie daty nie powoduje nieważności testamentu
3.Odczytanie spadkodawcy protokołu w obecności świadków
4.Podpisanie odczytanego protokołu przez spadkodawcę, osobę urzędową i świadków
! Niedopełnienie którejkolwiek z przesłanek:
-powoduje nieważność testamentu
! możliwość konwersji i potraktowania go jako ważnego testamentu ustnego
Feb
19
Wykładnia Testamentu
Filed Under Spadek, testament | Leave a Comment
Wykładnia testamentu:
-testament należy tłumaczyć tak, aby zapewnić możliwie najpełniejsze urzeczywistnienie woli spadkodawcy 948§1
! jeżeli testament można tłumaczyć rozmaicie należy: 948§2
>przyjąć taką wykładnię, która pozwala utrzymać rozrządzenia spadkodawcy w mocy i nadać im rozsądna treść
-podlegają jej tylko testamenty ważne
Feb
6
Przesłanki Ważności Testamentu
Filed Under Spadek, testament | Leave a Comment
Przesłanki ważności testamentu:
1)Spełnienie ogólnych przesłanek ważności czynności pr.:
-treść testamentu nie może:
1.być sprzeczna z ustawą
2.być sprzeczna z zasadami współżycia społ.
3.mieć na celu obejścia ustawy
! gdy nieważnością dotknięte są tylko niektóre z postanowień testamentu:
-pozostałe postanowienia są ważne
2)Osoba fizyczna musi mieć zdolność testowania: -944§1
-tylko osoba mająca pełną zdolność do czynności pr. może:
1.sporządzić
2.odwołać testament
-spadkodawca musi mieć zdolność testowania w chwili sporządzania testamentu
3)Testament może zawierać oświadczenie woli tylko jednego spadkodawcy –942
OSN: nieważność testamentu allograficznego z tego powodu:
-nie stanowi przeszkody do uznania złożonych oświadczeń za 2 oddzielne testamenty
4)Testator musi sporządzić testament osobiście: -944§2
-testamentu nie można sporządzić przez przedstawiciela
5)Oświadczenie woli nie jest dotknięte wadą: -945 / animo testandi /
1.Stan wyłączający świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli
2.Błąd
3.Groźba
6)Testament musi być sporządzony w przewidzianej prawem formie -958
Feb
2
Testament
Filed Under Spadek, testament | Leave a Comment
Ogólnie:
1)Pojęcie:
-wywodzi się z pr. rzymskiego
1.Czynność prawna, przez którą osoba fizyczna określa losy swojego majątku
2.Dokument, w którym zostaje zawarte oświadczenie woli testatora
! J.Gwiazdomorski- nie da się odróżnić czynności pr. testamentu od dokumentu obejmującego testament
! W.Machała: testament jest czynnością pr. i tylko czynnością pr.
OSN:
-tylko oryginał testamentu jest testamentem w rozumieniu K.C.
! nie jest: odpis testamentu
2)Cechy:
1.Char. mortis causa -941
2.Odwołalna -943
3.Jednostronna -944§2
4.O char. ściśle osobistym -944§2
5.Poddana rygorom formalnym, których niespełnienie powoduje nieważność testamentu –958
+wyłączność testamentu:
>rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można jedynie przez testament 941